Schrijven met een geodriehoek
Joke Guns: Ik ben Naat!
Illustraties: Yoeri Slegers
De Eenhoorn, 32 p.
Ik ben Naat! van de Vlaamse ex-boekenverkoopster Joke Guns is een prima boekje, goed geschreven en mooi gexc3xafllustreerd. Het gaat over een jongen van zes die liever leest dan gilt en een beetje gepest wordt. Ik moet bij de stijl van Guns denken aan die van Sylvia Vanden Heede en dat is bedoeld als een compliment. Een heel boek met woorden van xc3xa9xc3xa9n lettergreep en toch leest het – als je er eenmaal aan gewend bent – lekker weg. De eerste keer dat ik zoiets moest voorlezen kreeg ik bijna de slappe lach. Schrijven met je geodriehoek: hoe krijg je het voor elkaar? Zo'n beperking leidt bij fantasieloze mensen tot krampachtig gedoe, maar bij kunstenaars tot creativiteit: soms staat er in zulke boekjes een hallucinerende zin. Joke Guns heeft dat talent zeker ook.
Ik snap alleen niet waarom ze met dat talent zoiets maakt als Ik ben Naat! Wie wil dit nu lezen? Waarom gaan zulke verhaaltjes altijd over klassen, met een pestkop, een nobele allochtoon en een lief juf? Waarom gaan ze niet, zoals de kartonboeken van Vos en Haas, over koek of verjaardag of sneeuw of een mysterieuze bezoeker in het bos? Vier, vijf, zesjarigen vinden de boeken van Vanden Heede prachtig om wat er in staat. En o ja, er komen ook alleen eenlettergrepige woorden in voor, maar wie zal dat verdommen behalve een paar rare deskundigen met beroepsdeformatie?
In het AVI-boekje van Joke Guns staan twee hoofdstukjes die een zesjarige graag zou willen lezen (xe2x80x98er drijft een drol in het zwembadxe2x80x99 en xe2x80x98juf speelt boefxe2x80x99) en verder is het zoet gesus waar vooral uit blijkt dat juffen niet zo heel veel van jongens begrijpen. Wat op zich al erg genoeg is, maar waarom moet ik lezen xe2x80x98jongens van zes hebben het nu eenmaal erg druk?xe2x80x99 Wat is daar de boodschap van? Waarom moet ik als ik zes ben en niet zo goed mee kan komen in de klas in bijna debiliserend Nederlands horen dat ik niet zo goed mee kan komen in de klas? Welke wereld opent dat voor mij? Welke reis ga ik dan maken? Wat ga ik ontdekken? Dat het leven moeilijk is maar er een aardige mevrouw is die Joke Guns heet die mij begrijpt?
Ik ben Naat! is een prima boekje, dat wat vorm betreft voldoet aan hoge kwaliteitscriteria. Maar de inoud roept de vraag op: waarom maken we die AVI-boekjes eigenlijk? Kinderen lezen niet omdat het mooi is, of toegankelijk, maar omdat ze de inhoud graag tot zich willen nemen. Willen zesjarigen lezen dat het niet erg is dat ze niet helemaal goed bij hun hoofd zijn? Ik denk het niet. Beperkingen die tot iets leiden zijn niet domweg goed omdat ze tot iets leiden. Joke Guns zou haar talent eens ergens anders op moeten richten en kijken wat er dan voor moois gebeurt.
29 januari 2011 at 18:37
Bedankt, Pjotr!
Ik ben blij met je recensie. Heel blij met de complimenten en begripvol over de kritiek.
Ik hoop vurig dat je binnenkort mijn pas verschenen ‘Ik durf!’ in handen krijgt. Hier blijft Naat niet in de klas zitten, heeft hij niet langer een lieve juf xc3xa9n trekt de pester duidelijk aan het kortste eind.
30 januari 2011 at 10:15
Ik ben het helemaal eens met je commentaar. Ik erger me rot aan het idee dat het criterium voor “moeilijk of makkelijk” het aantal lettergrepen of het aantal woorden in een zin zou zijn. Het grote gevaar van dit soort ideexc3xabn is dat een kind alleen leest in de zone van de actuele ontwikkeling en nooit uitgedaagd wordt om door de spanning of lol van een verhaal in de zone van de naaste ontwikkeling komen. Bovendien gaat het helemaal voorbij aan de intrinsieke waarde van een verhaal. Hoe breng je over dat je het belangrijk voor de ontwikkeling van een kind is om te lezen als het materiaal deze urgentie niet bezit? Nog even en we gaan vanaf groep 3 oefenen op het correct schrijven van een sollicitatiebrief! Groet van Bente Olie (musicus en pabo-student)
1 februari 2011 at 20:48
Dank voor jullie reacties! Overigens wil ik nog wel een keer benadrukken dat er bij Joke Guns wel een hoop tussen de regels staat en dat dat wel degelijk bepaalde eisen aan de lezer stelt. Ik heb niet zo’n moeite met het toegankelijke schrijven (dat zou ook een beetje gek zijn), maar met het het feit dat de allermakkelijkste boeken een soort spiegel lijken, waarin kinderen alleen te zien krijgen wat ze al weten. Dit geldt uiteraard – ik kon het weer niet laten – voor een hele grote groep boeken en zeker niet specifiek voor dit boek van Joke Guns.